Gündem Hapishane #1
Sayı: #1 | Ocak 2026: 2025 Yılı Hapishane Panoraması
Merhaba,
Ben Ahmet. Uzun süredir farklı alanlarda haftada neredeyse 20’den fazla e-bülteni düzenli okuyan biri olarak, Türkiye’de eksikliğini hissettiğim bir e-bülteni kendim hazırlamaya karar verdim. 10 yılı aşkın süredir hem gönüllü hem de profesyonel anlamda hapishaneler ve mahpuslarla birçok kez temasım oldu. Son birkaç yıldır da kamuoyunda hapishanelerin hiç olmadığı kadar görünür ve tartışılır hale geldiğini düşünüyorum.
Hapishanelere ilişkin takip ettiğim çalışmaları, raporları ve haberleri; şimdilik ayda bir Türkçe hazırlamayı planladığım bir e-bültende toplamayı ve her ayın ilk 10 günü içerisinde sizlere ulaştırmayı hedefliyorum. Ağırlıklı olarak Türkiye hapishanelerindeki gelişmeleri, verileri ve hak ihlallerini mercek altına alacağım. Ancak bülten sadece bu çerçeveyle sınırlı değil. Uluslararası ceza infaz sistemlerindeki değişimleri, güncel istatistikleri ve dikkat çeken analizleri de mümkün oldukça sizlere ulaştıracağım. Mevcut tartışmalara ve çalışmalara küçük de olsa olumlu katkı sunabilirsem ne mutlu…
Sözü daha fazla uzatmadan; Gündem Hapishane’nin ilk sayısına hoş geldiniz. Bu ilk sayıda, önümüzdeki aylarda sizlerden gelen geri bildirimlerle birlikte kuracağımız daha sistematik yapının temelini atmak adına, geride bıraktığımız 2025 yılının genel bir özetini hazırladım.
Türkiye hapishaneleri için 2025; nüfus rekorlarının kırıldığı, peş peşe yargı paketlerinin yasalaştığı ve uluslararası raporlarda çarpıcı verilerin paylaşıldığı bir yıl oldu.
Giriş bölümünü ilk sayıya özel biraz uzun tuttum ama söz, gelecek sayılarda daha kısa olacak :)
Keyifli okumalar…
1- 2025 Yılının Önemli Gelişmeleri
Ocak: Suça Sürüklenen Çocuklar ve Mattia Ahmet Minguzzi
Geçtiğimiz yıla, Mattia Ahmet Minguzzi’nin ölümüyle sarsılarak başladık. Bu trajedi, “suça sürüklenen çocuklar” gerçeğini bir kez daha kamuoyunun gündemine taşıdı. Süreç boyunca kamuoyunda farklı yönlerden yoğun tartışmalar yürütüldü.
Bu gelişmelerin etkisiyle, 10. Yargı Paketi’nde yer alan ve çocuk mahpusların kapalı ceza infaz kurumlarında kalma süresini kısaltmayı öngören düzenleme geri çekildi. Kasım ayında ise Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde suça sürüklenen çocuklara ilişkin bir araştırma komisyonu kuruldu.
Analiz: Gökçer Tahincioğlu’nun suça sürüklenen çocuklara ilişkin istatistikleri ve çözüm yollarını kaleme aldığı yazıyı inceleyebilirsiniz.
Nisan: Tarihi Eşik – 400 Bin Mahpus Sınırı
Nisan ayında Türkiye hapishane tarihinde bir ilk yaşandı ve mahpus sayısı ilk kez 400 bini aştı. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü (CTE) tarafından 7 Nisan 2025 tarihinde açıklanan verilere göre; Türkiye’deki hapishanelerin toplam kapasitesi 299.881 iken, toplam nüfus 403 bin 60’a ulaştı. Yani; hapishanelerde toplam kapasitenin %34.41 üzerinde 103.179 mahpus vardı. 403 bin mahpusun ise 308 bini kapalı, yaklaşık 9 bini açık ceza infaz kurumlarında bulunuyordu.
Mayıs & Haziran: Resmi İstatistikler ve 10. Yargı Paketi
5 Mayıs’ta CTE 2024 yılı resmi istatistiklerini yayınlarken, hemen ardından 29 Mayıs’ta TBMM’ye sunulan 10. Yargı Paketi Haziran ayı başında yasalaştı. Yıllık veriler 31 Aralık 2024 tarihli olduğu için aradan geçen zamanı dikkate alarak detayların girmeyeceğim. İlgili düzenlemeyle beraber ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan mahpuslar hariç hasta mahpuslar için konutta infaz yolu açıldı. Denetimli serbestlik için bir cezanın en az 10’da 1’inin ceza infaz kurumlarında geçirilmesi koşulu getirildi. Kasten yaralama ve tehdit suçları için de cezalar artırıldı.
Resmi Gazete: 10. Yargı Paketi
Temmuz: Uluslararası Bakış – SPACE Raporu
18 Temmuz 2025’te yayınlanan Avrupa Konseyi Yıllık Ceza İstatistikleri (SPACE), Türkiye’nin Avrupa ülkeleri arasındaki konumunu verilerle ortaya koydu. Türkiye 100 bin kişiye 356 mahpus ile 46 ülke arasında ilk sırada yer alıyor. Avrupa’da en fazla tutuklu ve hükümlünün bulunduğu ülke yine Türkiye. Suç türleri baktığımızda ise ilk sırada uyuşturucu suçlarından hüküm giyenler var. Oranı dikkat çekici biçimde %37’ye ulaşmış durumda.
Kasım & Aralık: 11. Yargı Paketi ve Bütçe Maratonu
Kasım ayında TBMM’ye sunulan 11. Yargı Paketi, Aralık ayında yasalaştı. Bu düzenleme, infaz sistemindeki yapısal sorunlara kalıcı bir çözüm olup olmadığı yönüyle tartışılmaya devam ediyor. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, 7 Ocak 2025 tarihinde TBMM’de gazetecilere yaptığı açıklamada 38 bin 57 mahpusun infaz düzenlemesinden yararlanarak tahliye edildiğini söyledi.
Analiz: Bianet’te Kasım ayında yazdığım “11. Yargı Paketi çözüm mü, geçici tedbir mi?” başlıklı yazıyı inceleyebilirsiniz.
Aynı döndem Adalet Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçesi önce 26 Kasım’da Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, sonra da 9 Aralık’ta TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Tutanaklar, önümüzdeki dönemin infaz politikalarına dair önemli ipuçları sunuyor. Bu başlıkta ayrıca bir yazı kaleme almayı ve en geç gelecek ayki bültende paylaşmayı planlıyorum.
TBMM Tutanakları: Plan ve Bütçe Komisyonu (26 Kasım) | Genel Kurul Tutanakları (9 Aralık)
2- Güncel İstatistikler
CTE, yıllık istatistikler kadar detaylı olmasa da her ay Türkiye’deki hapishanelere ve mahpuslara dair bazı istatistikleri düzenli olarak kamuoyuyla paylaşıyor. Maalesef bu istatistiklere bir arşiv olarak erişmek mümkün değil. Bu nedenle CTE’nin web sitesinde yer alan istatistik bölümünü her ay düzenli takip etmek gerekiyor. Herkesin erişimine açık bir arşiv oluşturarak Gündem Hapishane ile bu eksikliği de kapatmayı umuyorum.
Son yayınlanan 2 Ocak 2026 tarihli verilere göre; 63 bin 905’i tutuklu, 338 bin 109’u hükümlü olmak üzere toplam 402 bin 14 mahpus var. Mahpusların 108 bin 59 açık, 293 bin 955’i kapalı hapishanelerde bulunuyor. Hapishane nüfusun 4 bin 421’i çocuk, 18 bin 946’sı kadın, 378 bin 647’si ise erkek.
Denetimli serbestlik ile takibi yapılan kişi sayısı ise 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla 487 bin 398. Bu toplam sayının da 29 bin 867’si kadın, 457 bin 531’i ise erkek. Denetimli serbestlik kapsamında bulunan 9 bin 763 çocuğun ise 869’u kız çocuk, 8 bin 894’ü erkek çocuk.
3- Ayın Film ve Müzik Önerisi
Bültenin bu bölümünde, hapishane temasına farklı perspektiflerden bakan sanatsal çalışmaları sizinle paylaşmayı planlıyorum. Her ay düzenli olarak bir film ve bir müzik önerisi yapmayı ve zaman zaman da sergi vb. farklı sanatsal çalışmalara da yer vermeyi planlıyorum.
Film Önerisi: Görülmüştür (Serhat Karaaslan)
İstanbul’da bir hapishanede mektup okuma komisyonunda görevli olan Zakir’in, mahpuslara gelen mektupları denetlerken bir fotoğrafa takılıp kalmasıyla başlayan süreci anlatan film, hem sistemin işleyişine hem de mahremiyet sınırlarına dair güçlü bir anlatı sunuyor.Müzik Önerisi: Mahsus Mahal - Ruhi Su
Hapishane edebiyatı ve müziği denildiğinde akla gelen en kült eserlerden biri olan Mahsus Mahal, Ruhi Su’nun eşsiz yorumuyla “içerinin” sesini dışarıya taşıyor.
4- Gelecek Sayı ve Anket
Gündem Hapishane, gelecek aydan itibaren yine güncel istatistikler, gelişmeler ve çalışmaları içeren daha sistematik bir akışla karşınızda olacak. Sizlerin görüşleriyle bülteni geliştirmek kısa bir okuyucu anketi hazırladım. Eğer doldurmak isterseniz linke tıklayabilirsiniz.
Bülten dışındaki duyuruları takip etmek, paylaşımlara katkı sunmak ve Gündem Hapishane ile bağınızı güçlendirmek için dilerseniz aşağıdaki sosyal medya hesaplarını takip edebilirsiniz:
LinkedIn: Gündem Hapishane
Instagram: @gundemhapishane
X (Twitter): @gundemhapishane
Şubat ayında görüşmek üzere…