Gündem Hapishane #2
Sayı: #2 | Şubat 2026: Son bir ayda hapishanelere dair neler oldu?
Merhaba,
Yeni abone olanlar için ben Ahmet. Gündem Hapishane’nin 2. sayısı ile karşınızdayım. Hapishaneler açısından yılın ilk ayı oldukça yoğundu. 19 Aralık Hayata Dönüş Operasyonu davasından STÖ’lerin hak ihlali raporlarına, TİHEK’in hapishane ziyaretlerinden Meclis araştırma komisyonuna ve infaz düzenlemelerine kadar pek çok gelişmeyi sizler için derledim. İlk bültende söz verdiğim üzere, giriş bölümünü kısa tutuyorum :)
Keyifli okumalar…
Güncel İstatistikler – 2 Şubat 2026
Toplam Mahpus: 407 bin 226 (64 bin 744 Tutuklu, 342 bin 522 Hükümlü)
Hapishane Tipi Dağılımı: 110 bin 522 Açık CİK, 296 bin 408 Kapalı CİK
Cinsiyet Dağılımı: 383 bin 422 Erkek, 19 bin 339 Kadın
Çocuk Mahpus: 4 bin 505
Denetimli Serbestlik (DS): 491 bin 921 kişi (31 Ocak 2026 verisi)
DS Cinsiyet Dağılımı: 30 bin 275 Kadın, 461 bin 646 Erkek
DS Kapsamındaki Çocuklar: 9 bin 746 (856 Kız Çocuk, 8 bin 890 Erkek Çocuk)
Şu an için güncel istatistikleri kısa bir özet olarak sizlere aktarıyorum ancak ilerleyen aylardaki bültenlerde tablolar ve grafikler halinde paylaşacağım.
Son Bir Ayda Neler Oldu?
Adalet Bakanlığı bütçe görüşmelerinde hapishaneler
İlk bültende bahsettiğim üzere, Adalet Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçe görüşmelerine dair kısa bir yazı dizisi hazırladım. Yazılarda, 25 Kasım 2025 tarihli TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu ile 9 Aralık 2025 tarihli TBMM Genel Kurulu’ndaki detaylara odaklandım. Meclis tutanakları hapishanelerin güncel durumuna ve önümüzdeki dönemin infaz politikalarına dair önemli ipuçları sunuyor.
Çocuk mahpuslara dair yazı dizileri
2 Şubat 2026 tarihli son verilere göre; Türkiye’de bin 203’ü hükümlü, 3 bin 302’si tutuklu olmak üzere toplam 4 bin 505 çocuk mahpus bulunuyor. Denetimli serbestlik kapsamındaki çocuk sayısı ise 31 Ocak 2026 tarihi itibarıyla 9 bin 746. Suça sürüklenen çocukları ve çocuk hapishanelerini Nalin Öztekin (Bianet) ve Eylem Nazlıer (Evrensel), hazırladıkları yazı dizileriyle gündeme taşıdılar.
Hapishane ziyaretlerinde pilot uygulama
CTE, Ceza İnfaz Kurumları Randevu Ziyaret Yönetimi Sistemi (CİKRAYS) adında yeni bir uygulamayı hayata geçirdi. Şu an Sincan Kampüsü’nde pilot olarak uygulanan sistemle, ziyaretçi yoğunluğunun önceden planlanması ve kontrol edilmesi hedefleniyor.
19 Aralık davasında gerekçeli karar açıklandı
19 Aralık 2000’de düzenlenen Hayata Dönüş Operasyonu’na ilişkin görülen Bayrampaşa Hapishanesi davası, 17 Kasım 2025’te zamanaşımı gerekçesiyle düşürülmüştü. Davaya ilişkin açıklanan gerekçeli kararı T24’ten Can Öztürk kaleme aldı. Söz konusu kararla birlikte, Yargıtay’ın bozduğu beraat kararı nedeniyle yeniden yargılanan sorumlular hakkındaki kamu davası kapatılmış oldu.
TCYOV’den 2024–2025 İzleme ve Değerlendirme Raporu
Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı (TCYOV), çocuk suçluluğunu önlemeye yönelik bir model olarak yürüttüğü Gençlik Merkezi Programı (GEM) kapsamındaki yeni izleme ve değerlendirme raporunu paylaştı. Rapor, atölyelere katılan çocukların risk alma davranışlarında belirgin bir azalma olduğunu ortaya koyuyor.
Ayrıca TCYOV, GEM için yeni gönüllüler arıyor! Son başvuru tarihi: 16 Şubat.
Meclis Araştırma Komisyonu’nda suça sürüklenen çocuklar verileri
TBMM bünyesinde kurulan Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu çalışmalarına devam ediyor. Stüdyo recap muhabiri Ceren Bayar, komisyonda paylaşılan suça sürüklenen çocuklara dair demografik verileri derledi. Komisyon tutanaklarına buradan ulaşabilirsiniz.
İHD ve ÖHD’den Marmara hapishaneleri raporları
ÖHD İstanbul Şubesi, Temmuz-Aralık 2025 dönemini kapsayan Marmara Bölgesi raporunu 13 Ocak’ta; İHD İstanbul Şubesi ise Ekim-Aralık 2025 dönemini kapsayan raporunu 27 Ocak’ta kamuoyuyla paylaştı. Her iki rapor da bölge hapishanelerindeki hak ihlallerinin ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor.
TİHEK’ten hapishane ziyaretleri
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK); Eskişehir, İzmir ve Konya’daki çeşitli ceza infaz kurumlarına habersiz ziyaretler gerçekleştirdi. Tespit ve tavsiyeleri içeren raporlar yayınlandığında detayları sizlerle paylaşacağım.
Silivri Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü’ne 1 milyar TL’lik hastane
Geçtiğimiz yıl Türkiye’nin en büyük duruşma salonunun inşa edileceği açıklanan Silivri Kampüsü’ne, şimdi de 15 bin metrekarelik 50 yataklı bir hastane yapılacağı öğrenildi. BirGün’den İsmail Arı’nın haberine göre projenin maliyeti yaklaşık 1 milyar TL. Bu kararın mahpusların sağlığa erişim hakkını kolaylaştırmasını diliyoruz.
İnfaz düzenlemesinde 40 bin mahpus yararlandı
CTE Genel Müdürü Enis Yavuz Yıldırım, 11. Yargı Paketi ile yaklaşık 40 bin mahpusun fiilen denetimli serbestliğe ayrıldığını, 25 bin kişinin ise kapalı hapishanelerden açık hapishanelere geçtiğini açıkladı.
Hendek Kadın Açık Ceza İnfaz Kurumu’nda yangın
Sakarya’daki kadın hapishanesinde çıkan yangında 19 mahpus dumandan etkilendi. Yangın sırasında oluşan güvenlik açığından yararlanarak firar eden bir mahpus, kısa süre sonra yakalandı. Yaşanan bu olayda da bir kez daha hapishanelerde afet eylem planının önemini hatırladık.
6 Şubat’ın 3. yılı: Hapishanelerde neler yaşandı?
6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde öncelikle kaybettiklerimizi anıyor ve sorumluların gerçek anlamda yargılanmasını diliyoruz. Kahramanmaraş ve Hatay depremlerinden 40 binden fazla mahpus etkilendi, 53 CTE personeli yaşamını yitirdi. 3. yıl dönümünde olduğumuz depremlerinin ceza infaz kurumlarındaki izine odaklandığım yazıya buradan ulaşabilirsiniz.
Önemli Etkinlikler ve Tarihler
Bu sayıdan itibaren hapishane alanındaki önemli etkinlikleri ve tarihleri de sizlerle düzenli şekilde paylaşacağım.
Etkinlikler
Children’s Voices in Prisons (26 Şubat & Online): Avrupa’daki hapishane politikalarında çocukların sesinin ne kadar duyulduğuna dair önemli bir tartışma zemini sunuyor. Özellikle “suça sürüklenen çocuk” kavramını uluslararası perspektifle anlamak için kıymetli.
International Research in Corrections Conference (IRCC) (2–5 Mart & Yeni Zelanda): Bu konferans, infaz sistemindeki veriye dayalı araştırmaların politika yapım süreçlerini nasıl iyileştirebileceğine odaklanıyor. “Neyin işe yaradığını” bilimsel kanıtlarla görmek isteyenler için önemli bir tartışma zemini.
Prison Design and Technology Conference (21–24 Nisan & Fas): Bu etkinlik; fiziksel mekan tasarımının ve yeni nesil teknolojilerin mahpus rehabilitasyonu üzerindeki etkisini tartışıyor. Tasarımın sadece estetik değil, bir hak savunuculuğu aracı olarak nasıl konumlanabileceğini incelemek adına oldukça ilham verici.
CJPE Summer Course 2026 (7-10 Temmuz & Barselona): Ceza infaz sistemlerinde görev alan profesyoneller için düzenlenen bu eğitim, Avrupa standartlarındaki güncel uygulamaları ve etik tartışmaları takip etmek isteyenler için birebir.
Tarihler
12 Şubat – Çocuk Savaşçılara Karşı Uluslararası Gün: Hapishane perspektifinden baktığımızda, bugün bize silahlı çatışmalardan hapishaneye uzanan travmatik döngüyü ve rehabilite edici adaletin önemini hatırlatıyor.
20 Şubat – Dünya Sosyal Adalet Günü: Adaletin sadece mahkeme salonlarında değil, infaz sürecindeki fırsat eşitliğinde ve temel haklara erişimde de aranması gerektiğini vurgulayan sembolik bir tarih.
21 Şubat – Dünya Anadil Günü: Hapishanelerdeki yabancı mahpusların veya anadili Türkçe olmayan vatandaşların sağlık, savunma ve iletişim haklarını kullanırken yaşadıkları dil bariyerine dikkat çekmek için kritik bir gün.
1 Mart – Sıfır Ayrımcılık Günü: Mahpusların siyasi düşünce, inanç, cinsiyet kimliği veya etnik köken fark etmeksizin “insan onuruna yakışır” muamele görmesi ilkesini tekrar gündeme taşımak için bir fırsat.
8 Mart – Dünya Kadınlar Günü: Hapishane sistemi içinde “görünmez” kalan kadın mahpusların özgün ihtiyaçlarını ve toplumsal cinsiyete duyarlı infaz düzenlemelerini konuşmak için en doğru zaman.
Ayın Film ve Müzik Önerisi
Bültenin bu bölümünde, hapishane temasına farklı perspektiflerden bakan sanatsal çalışmaları sizinle paylaşıyorum. Önerileriniz olursa aşağıda yer alan okur anketi veya sosyal medya hesapları üzerinden yazabilirsiniz.
Film: Tavuri (Derviş Zaim)
Kıbrıslı ünlü dolandırıcı Mustafa Serttaş’ın (Tavuri) yaşamına odaklanan bu belgesel, suç ve ceza döngüsünün birey üzerindeki etkisini, hapishanenin bir “okul” mu yoksa “çıkmaz sokak” mı olduğunu sarsıcı bir samimiyetle sorgulatıyor.Şarkı: Aldırma Gönül – Edip Akbayram
Sinop Hapishanesi’nde Sabahattin Ali tarafından yazılan bu dizeler, sadece bir şarkı değil; onlarca yıldır Türkiye’de mahpusluğun, sabrın ve dışarıya duyulan özlemin marşı niteliğinde. Çok kez yorumlanan eseri, geçtiğimiz yıl Mart ayında aramızdan ayrılan Edip Akbayram’dan dinlemek bir başka.
Gelecek Sayı ve Anket
Sizlerin görüşleriyle bülteni geliştirmeyi önemsiyorum. Bu nedenle ilk sayıda paylaştığım okuyucu anketini yine hatırlatıyorum. Eğer doldurmak isterseniz buradan ulaşabilirsiniz.
Gelecek sayıda aylık gelişmelerin dışında 21 Şubat Dünya Anadil Günü için yabancı mahpuslara dair hazırladığım yazıyı sizlerle paylaşmayı planlıyorum. Ayrıca 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne özel de bir infografik hazırlamayı planlıyorum.
Fırsat olursa farklı içeriklere dair duyuruları da Gündem Hapishane sosyal medya hesapları üzerinden sizlerle paylaşacağım. Bülteni daha fazla uzatmadan şimdilik müsaadenizi istiyorum.
Mart ayında görüşmek üzere…
Bülten dışındaki duyuruları takip etmek, paylaşımlara katkı sunmak ve Gündem Hapishane ile bağınızı güçlendirmek için dilerseniz aşağıdaki sosyal medya hesaplarını takip edebilirsiniz:
LinkedIn: Gündem Hapishane
Instagram: @gundemhapishane
X (Twitter): @gundemhapishane