Gündem Hapishane #6
Sayı #6 | Haziran 2026: Son bir ayda hapishanelerde neler oldu?
Merhaba,
Aramıza yeni katılanlar için ben Ahmet. Gündem Hapishane’nin 6. sayısı ile yeniden karşınızdayım.
Sözlerime, 5. sayımızda bıraktığım yerden devam ederek başlamak istiyorum. Tahmin ettiğimiz üzere Mayıs ayı, istatistiksel açıdan oldukça hareketli geçti. Hem Adalet Bakanlığı hem de Avrupa Konseyi, hapishanelere dair yıllık ceza istatistiklerini yayınladı. Her iki rapora dair hazırladığımız özel haberleri geçtiğimiz günlerde sizlerle paylaşmıştık. Gözünüzden kaçtıysa, “Özel İçerikler” başlığı altında yer alan bağlantılardan bu yazılara ulaşabilirsiniz. Bu hatırlatmanın ardından, bültene geçmeden önce sizlere iki ayrı okuma önerisinde bulunmak istiyorum.
İlki, Yeni Yaşam’da Hüseyin Aykol’un uzun yıllar emek verdiği “İçeriden” köşesi. 1 Ocak 2026 tarihinde kendisini ne yazık ki kaybettik ancak Nuray Çevirmen Aykol, Yeni Yaşam’da her pazar günü içeriden gelen mektupları yayınlamaya devam ediyor. Siyasi mahpusların yaşadıklarını bu köşe üzerinden düzenli olarak takip edebilirsiniz. Yazılara buradan ulaşabilirsiniz.
İkinci önerim ise Cumhuriyet Gazetesi’nden. Ataol Behramoğlu, hapishanelerden kendisine gelen mektupları ara ara köşesine taşıyor. Mart ayından bu yana yürüttüğü “Hapishanelerden yükselen çığlıklar” yazı dizisinin dördüncüsünü geçtiğimiz günlerde yayınladı. Dilerseniz bu yazıları Spotify üzerinden sesli olarak da dinleyebilirsiniz. Yazılara ve ses kayıtlarına buradan ulaşabilirsiniz.
Son olarak; küçük bir bilgilendirmenin ardından bültene geçeceğim. Penal Reform International, 2026 Küresel Cezaevi Eğilimleri raporu yayınlandı. Sınırlı da olsa Türkiye’ye dair bilgiler de raporda yer alıyor.
Eğer bülteni Gmail üzerinden okuyorsanız mailin tamamına ulaşmak için “Tarayıcıda görüntüle” veya “Tüm iletiyi görüntüle“ ibaresine tıklamayı unutmayın.
Keyifli okumalar dilerim…
Güncel İstatistikler
Hapishanelere ilişkin Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü (CTE) tarafından paylaşılan 1 Haziran 2026 tarihli son veriler şu şekilde:
Toplam Mahpus Sayısı: 421 bin 583 (64 bin 705 Tutuklu, 356 bin 878 Hükümlü)
Hapishane Tipi Dağılımı: 117 bin 661 Açık CİK, 303 bin 922 Kapalı CİK
Cinsiyet Dağılımı: 20 bin 360 Kadın, 396 bin 550 Erkek (18 yaş ve üzeri)
Çocuk Mahpus Sayısı: 4 bin 673 (226 Kız, 4 bin 447 Oğlan)
Denetimli Serbestlik (DS): 499 bin 588 kişi (31 Mayıs 2026 verisi)
DS Cinsiyet Dağılımı: 31 bin 426 Kadın, 468 bin 162 Erkek (Çocuklar dahil)
DS Kapsamındaki Çocuklar: 10 bin 812 (913 Kız, 9 bin 899 Oğlan)
Haber Turu: Mayıs ayında neler oldu?
Mayıs ayı, hapishanelerde hak ihlallerinin, açlık grevlerinin ve sivil toplumun izleme raporlarının yoğunlaştığı, aynı zamanda yeni inşaat projeleri ile yapısal sorunların tartışıldığı oldukça hareketli bir ay oldu. Öne çıkan tüm gelişmeleri sizler için derledik.
Hak ihlalleri, Şiddet ve Darp İddiaları
AYM, Osmaniye Ceza İnfaz Kurumu’nda darp edilen Ferhat Demirbaş’ın başvurusunda etkili soruşturma yürütülmediğine hükmederek 165 bin TL tazminat kararı verdi. MA’dan Hamdullah Yağızkesen’in haberi.
AYM, bir not gerekçe gösterilerek siyasi mahpus Mazlum Dağtekin’e verilen 11 günlük hücre cezasını adil yargılanma hakkına aykırı bularak iptal etti. MA’dan Sema Bingöl’ün haberi.
BİRTEK-SEN Genel Başkanı Mehmet Türkmen, Antep E Tipi Ceza İnfaz Kurumu’ndaki ihlalleri açıkladıktan sonra fiziksel şiddet uygulanarak tek kişilik odaya konuldu.
Kandıra Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda yapılan rutin arama sırasında gerginlik yaşandığı ve memurlara saldırıda bulunulduğu iddia edildi.
Bafra T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na açık görüşe giden adli tutuklu yakınlarının çıplak aramaya maruz bırakıldığı belirtildi.
Kayseri’deki hapishane kampüsünde görevli bir kadın memur, kurumun 2. Müdürü tarafından cinsel taciz ve fiziksel şiddete maruz kaldığını belirterek yargıya başvurdu.
Açlık Grevleri ve Sağlık Hakkı
Şakran Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndaki Tuğçenur Özbay, kimlik kartı dayatmasına karşı başlattığı açlık grevinde 45 kilonun altına düştü ve ciddi sağlık sorunları yaşıyor. ÇHD, CİSST ve hak örgütleri Özbay için acil çağrı ve basın duyurusu yayınladı.
Antalya L Tipi’ne sevk edilen açlık grevindeki Tahsin Sağaltıcı, Gürkan Türkoğlu ve Hüseyin Özen’in sağlık durumları kritik. Yoğun bakımdaki Türkoğlu için verilen 3 aylık infaz erteleme kararının fiilen karşılık bulmadığı açıklandı. MA’dan Hamdullah Yağız Kesin’in haberi.
Marmara 6 No’lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda açlık grevine başlayan Cem Dursun ve Tacettin Erol Şahin’in, soruşturma açılmaksızın hücreye konulduğu bildirdildi.
Hasta Mahpuslar ve Engellenen Tahliyeler
Sincan F Tipi Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndaki 34 yıllık mahpus Nedime Yaklav’ın tahliyesi İdare ve Gözlem Kurulu (İGK) tarafından yedinci kez ertelendi.
Ankara Sincan’da hasta mahpus Pınar Tikit’in tahliyesi İGK tarafından 6 ay süreyle ikinci kez engellendi.
Van T Tipi’nde verem hastası mahpusla aynı koğuşa konulan Jiyan Alpsar’ın, kelepçeli muayene ve ağız içi arama dayatmasını reddettiği için tedavi edilmediği öne sürüldü. MA’dan Bilal Babat’ın haberi.
İzmir Yüksek Güvenlikli’deki hasta mahpus Mehmet Salih Filiz’in hastanede askerlerin saldırısına uğradığı ve askeri doktorun darp raporu vermediği iddia edildi. MA’dan Tolga Güney’in haberi.
61 yaşındaki Alzheimer hastası mahpus Daveti Tan’ın durumu ağırlaşıyor; tek kişilik hücrede tutulan Tan artık çocuklarını tanıyamıyor.
DEM Parti Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, böbreği iflas noktasına gelen KHK’lı bir katip mahpusun tahliyesinin İGK kararıyla engellendiğini duyurdu.
Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tedavi gören 55 yaşındaki bir mahpus hayatını kaybetti.
İzmir Tire’de sağlık sorunları ağırlaşarak ölen bir mahpusun ailesi, ihmal iddiasıyla Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’a çağrıda bulunarak adalet arayışını sürdürüyor. Aydın Denge’den İrem Delice’nin haberi.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, tutuklu E.U.’nun sağlık durumuna ilişkin sosyal medyadaki ihlal iddialarının gerçeği yansıtmadığını açıkladı.
Ziyaretler, Meclis ve Kurumsal Raporlar
TİHEK; Mayıs ayında Çorum Sungurlu T Tipi, Hakkari Kapalı, Menemen T Tipi ve Alanya L Tipi hapishanelerine habersiz ziyaretler gerçekleştirerek incelemelerde bulundu.
TBMM İnceleme Alt Komisyonu, Eskişehir H Tipi ve Eskişehir L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarını ziyaret etti.
DEM Parti Milletvekili Newroz Uysal Aslan, mahpusların Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na (İHİK) gönderdiği dilekçelerin komisyona ulaşmadığını Meclis gündemine taşıdı.
Diyarbakır Barosu, hazırladığı raporda Diyarbakır Çocuk ve Gençlik Kapalı Hapishanesi’ndeki hak ihlallerinin kronik ve yapısal hale geldiğini vurguladı.
ÖHD Ankara Şubesi, İç Anadolu’daki hapishanelerde kalan hasta mahpusların sağlık hakkı ihlallerine dair 6 aylık izleme raporunu açıkladı.
CİSST, Türkiye’de yalnızca 3 adet bulunan R Tipi hapishanelerin engelli ve ağır hasta mahpuslar için yetersiz kaldığını açıkladı. İlkSes’ten Sultan Gümüş Kaya’nın haberi.
DEM Parti Milletvekili Ömer Faruk Hülakü, Çarşamba S Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda işkence ve tecrit uygulamalarının derinleştiğine dair rapor hazırladı.
Prof. Dr. Ümit Biçer ve Avukat Güçlü Sevimli, “kuyu tipi” yüksek güvenlikli hapishanelerin insansızlaştırma ve tecrit politikası ürettiğini belirterek kapatılması gerektiğini vurguladı. Diken’den Mesude Demir’in haberi & MA.
Vicdan Vakfı, anneleriyle birlikte hapishanede kalmak zorunda olan 0-6 yaş arası çocukların durumuna ilişkin hak ihlalleri raporu yayımladı.
Meclis’e Taşınan Diğer İddialar ve Çağrılar
DEM Parti Milletvekili Serhat Eren, Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumu’nda Amedspor’un şampiyonluğunu kutlayan mahpuslara disiplin soruşturması açıldığı iddialarını Meclis’e taşıdı.
DEM Parti Milletvekili Sümeyye Boz, Kayseri Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndaki “saç örgüsü görseli” yasağını TBMM Genel Kurulu’nda gündeme getirdi.
Hak örgütleri, Van F ve T Tipi hapishanelerinde mahpuslara yönelik “Kürtçe konuşamazsınız” dayatması uygulandığını duyurdu.
ÖHD, MED TUHAD-FED ve DEM Parti, Sincan’da tahliyesi engellenen kadınlar için serbest bırakılma çağrısı yaparken; mahpus kadınlar da İGK üyeleri hakkında suç duyurusunda bulundu.
DEM Parti, Sincan’da ağırlaştırılmış müebbetle tutulan hasta mahpus Nubahar Özdemir’in durumunun incelenmesi için TBMM İHİK’e başvurdu.
14 yaşında tutuklanan ve ağırlaştırılmış müebbet alan 12 yıllık mahpus Mazlum İçli’nin hikayesi ve hukuki süreci özel bir haberle yeniden gündeme taşındı.
DEM Parti Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, Marmara 3 No’lu Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndaki rüşvet ve mobbing iddialarını TBMM’de açıkladı.
Kurumsal Gelişmeler ve Tartışmalar
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, kamuoyundaki iddiaların aksine şu an için herhangi bir genel af çalışmasının bulunmadığını duyurdu.
İstanbul Barosu, avukatların ceza infaz kurumlarındaki görüşme kayıtlarının bazı basın organlarında ifşa edilmesine tepki gösterdi.
CTE Genel Müdürlüğü, infaz koruma memurlarının denetimli serbestlik müdürlüklerine yapılan geçici görevlendirmelerini yeniden incelemeye aldı.
Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdür Yardımcılığı görevine Osman Baturay Teymur atandı. Gazete Pusula’dan Özlem İpek’in haberi.
Silivri’deki Marmara Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü bünyesinde yer alan Türkiye’nin en büyük duruşma salonunun içi görüntülendi.
İnşaatlar, Atölye Faaliyetleri ve Olaylar
Bursa Keles’te mera alanını hapishane yapımına açan imar planı değişikliğine karşı köy derneği avukatları iptal davası açtı.
AK Parti Milletvekili İbrahim Yurdunuseven, Afyonkarahisar Sülümenli’de yapılması planlanan Açık Ceza İnfaz Kurumu için 180 dekar ilave arazi tahsis edildiğini duyurdu.
Siirt’te yapımı süren hapishane inşaatının gecikmesi ve belirsizliği nedeniyle personelin her gün Beşiri’ye gitip gelmek zorunda kaldığı açıklandı.
Niğde’de yapımı devam eden kapalı ceza infaz kurumu inşaatında yüksekten düşen bir işçi yaralanarak hastaneye kaldırıldı.
Manisa Salihli Açık Ceza İnfaz Kurumu’nun çatısının fırtınada uçması sonucu 15 hükümlü hafif şekilde yaralandı.
Zonguldak Beycuma M Tipi’nde 20 hükümlü ve tutuklu, mide bulantısı ve kusma şikayetleriyle zehirlenme şüphesiyle tedavi altına alındı. Pusula Gazetesi’nden Pınar Topçu’nun haberi.
Sakarya Üniversitesi öğrencileri, sosyal sorumluluk projesiyle Geyve Açık Ceza İnfaz Kurumu’nun duvarlarını rengarenk boyadı.
Çankırı Orta ilçesindeki açık ceza infaz kurumundan firar eden iki hükümlü, emniyet güçlerince yakalandı.
Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü, Diyarbakır Çocuk Hapishanesi’nde mahpus çocuklara yönelik sosyal destek etkinliği düzenledi.
CTE Genel Müdürü Çelebi Yılmaz, Yozgat Ceza İnfaz Kurumları Kampüsünde yapılması planlanan cami projesinin alanını inceledi.
İBB soruşturmalarında tutuklanan eski İBB Medya A.Ş. Müdürü İpek Elif Atayman’ın çizdiği karakalem hücre resmi sosyal medyada gündem oldu.
İzmir Barosu Hapishane Komisyonu, hapishanelerden gelen başvurulara ilişkin İzmir Şehir Hastanesi yetkilileriyle görüştü.
Afyonkarahisar Barosu, staj eğitimleri kapsamında Afyonkarahisar 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na mesleki ziyaret gerçekleştirdi.
Bursa yerel basınına göre, Mustafakemalpaşa ilçesinde daha önce karşı çıkılan hapishane projesi Ankara temaslarında yeniden gündeme geldi.
Gemlik Açık Ceza İnfaz Kurumu’nda üretim atölyeleri bakanlık heyeti tarafından incelendi.
Kalecik Açık Ceza İnfaz Kurumu tarım-hayvancılık faaliyetleri basına yansıdı.
CTE ile TİGEM arasında mahpus istihdamı protokolü imzalandı.
Özel İçeriklerimiz
Geçtiğimiz ay yoğun hazırladığımız özel içeriklerimizi, kaçıranlar veya aramıza yeni katılanlar için aşağıda derledik. İlginizi çeken başlığın üzerine tıklayarak ilgili dosyaya ulaşabilirsiniz.
15 Mayıs’ta hazırladığımız bu çalışmada, Türkiye’deki engelli mahpuslara dair güncel verileri görselleştirerek mercek altına aldık.
Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan yıllık veriler ışığında, Türkiye hapishanelerinde son on yılda yaşanan yapısal dönüşümü inceledik.
Avrupa Konseyi ile Lozan Üniversitesi tarafından hazırlanan SPACE I Raporu’nda Türkiye’ye ilişkin öne çıkan verileri analiz ettik.
Gündem Hapishane bünyesinde yaptığımız çalışmaları uluslararası kamuoyuna duyurmak amacıyla hazırladığımız ilk İngilizce bültenimizi yayınladık.
Önemli Etkinlikler ve Tarihler
Bu bölümde, önümüzdeki dönemde takip edebileceğiniz uluslararası etkinlikleri ve Haziran ayı içerisindeki kritik günlerin mahpus hakları açısından taşıdığı önemi bulabilirsiniz. Bültenimizde yer almasını istediğiniz etkinlikleri gundemhapishane@gmail.com adresine iletebilirsiniz.
Etkinlikler
Tutsak Hayallerin Yapay Zekayla Tanışması (14 Haziran - 15 Temmuz | Mersin, Kültürhane)
Görülmüştür Kolektifi ve Kültürhane iş birliğiyle düzenlenen bu dijital sergi, politik mahpusların çocukluk anılarını ve ütopyalarını yapay zeka ile görselleştirerek içerisi ile dışarısı arasında bağ kuran bir ahde vefa projesi.
CJPE Summer Course 2026 (7-10 Temmuz 2026 | Barselona, İspanya)
Ceza infaz sistemlerinde görev alan profesyoneller için düzenlenen bu eğitim programı, Avrupa standartlarındaki güncel uygulamaları ve etik tartışmaları takip etmek isteyen profesyoneller için tasarlandı.
14th Electronic Monitoring Conference (6-8 Ekim 2026 | Antalya, Türkiye)
Elektronik izleme ve denetimli serbestlik teknolojilerindeki küresel yeniliklerin Türkiye ev sahipliğinde tartışılacağı bu buluşma, yerel uygulamaların geleceği açısından da kritik bir önem taşıyor.
ICPA 2026 Annual Conference (25-30 Ekim 2026 | Belfast, Kuzey İrlanda)
İnfaz sistemlerindeki dönüşümlere odaklanan konferans; rehabilitasyon modellerini ve yeni nesil infaz teknolojilerini etik boyutuyla tartışmak adına değerli bir platform sunuyor.
Tarihler
Haziran ayındaki bazı özel günler, hapishane gerçeğini farklı açılardan gündemleştirmek için bizlere önemli imkanlar sunuyor.
1 - 30 Haziran Onur Ayı
Türkiye hapishanelerinde tutulan LGBTİ+ mahpusların maruz kaldığı ayrımcılıklara ve özgün sorunlara dikkat çekmek adına önemli bir dönem.
6 Haziran Ceza İnfaz Personeli Günü
Hapishanelerde görev yapan personelin çalışma koşullarını, emek süreçlerini ve özlük haklarını hatırlamak adına önemli bir gün.
20 Haziran Dünya Mülteciler Günü
Türkiye hapishanelerinde tutulan yabancı uyruklu mahpusların yaşadığı dil bariyeri, hak mahrumiyetleri ve izolasyon gibi zorlukları gündeme taşımak için kritik bir tarih.
26 Haziran İşkenceye Karşı Mücadele ve İşkence Mağdurlarıyla Dayanışma Günü
Hapishanelerde yaşanan tecrit, hak ihlalleri ve kötü muameleye karşı uluslararası sözleşmeleri hatırlatmak ve kamuoyu farkındalığı yaratmak adına değerli bir gün.
Ayın Film ve Müzik Önerisi
Bültenin bu bölümünde, hapishane temasına farklı perspektiflerden bakan, düşündüren ve farkındalık yaratan sanatsal çalışmaları sizlerle paylaşıyoruz.
Ayın Filmi: Bayrampaşa - Ben Fazla Kalmayacağım (2007)
Yönetmenliğini Hamdi Alkan’ın, yapımcılığını ise Birol Güven’in (Mint Prodüksiyon) üstlendiği bu film, oldukça özgün bir yere sahip. Filmin senaryosu, müzikleri ve hikayesi bizzat Bayrampaşa Hapishanesi’nde tutulan mahpuslar tarafından kaleme alındı. Birçok deneyimli oyuncunun yanı sıra mahpusların da rol aldığı film, adaletin ve özgürlüğün anlamını mizahi ama düşündürücü bir dille sorguluyor.
Ayın Şarkısı: Bir Fırtına Tuttu Bizi - Ezgi Köker & Nikos Papageorgiou
Bu ayın şarkısı, Ege’nin iki yakasında yaşanan mübadele acısını ve yarım kalan sevdaları anlatan hüzünlü bir Rumeli türküsü. 1910/20’lerin Selanik’inde yaşayan Türk Sabri ile Rum Dimitri’nin dostluğu, farklı kimliklere rağmen kurdukları aşklar ve ardından gelen zorunlu göçle sarsılır. Bu ay, hasretin, ayrılığın ve yerinden edilen insanların ortak hafızasında iz bırakan bu etkileyici türküyü dinliyoruz.
Gelecek Sayı ve Anket
Haziran ayı içerisinde; LGBTİ+ ve yabancı uyruklu mahpuslara odaklanan tematik içerikler yayınlamayı planlıyoruz. Ayrıca 26 Haziran’da, BM İşkence Karşıtı Sözleşme’nin yıl dönümüne özel bir dosyayı da sizlerle paylaşacağız.
İlk sayılarını Mart ayında yayınladığımız CTE aylık hapishane istatistikleri veri bültenini ve Meclis’teki yasama/denetim faaliyetlerini içeren izleme bültenimizi de Temmuz ayı başındaki 7. sayımızdan önce postalayacağız.
Ek olarak, daha önceki bültenlerimizde de değindiğimiz Suça Sürüklenen Çocuklar Meclis Araştırma Komisyonu raporu tamamlandı ancak rapora henüz resmi olarak erişemedik. Bu nedenle komisyon çalışmalarına dair hazırladığımız dosyayı henüz neticelendiremedik. En kısa sürede sizlerle paylaşmayı umuyoruz.
Haziran ayı hapishaneler açısından nasıl geçer bilinmez ama bizim açımızdan bir hayli yoğun olacağı kesin :) En büyük motivasyonumuz bültenlerimizin okunması ve daha çok insana ulaşması. Sesimizi daha fazla duyurabilmek adına bu yolculukta sizlerin desteğini bekliyoruz. Şimdiden çok teşekkür ederiz!
Son olarak, bültenimizi sizlerin görüşleriyle geliştirmeyi çok önemsiyoruz. İlk üç sayımızda paylaştığım okuyucu anketini yeniden hatırlatmak isterim. Görüşlerinizi paylaşmak ve bültene katkı sunmak isterseniz buraya tıklayarak anketimize ulaşabilirsiniz.
Temmuz ayında görüşmek üzere…